Autor: radca prawny Jarosław Bogdański – kancelaria radcy prawnego, Szczecin
Wstęp
Czy nagrywanie rozmów jest karalne? To pytanie zadaje sobie wiele osób – zarówno tych, które planują rejestrację rozmowy, jak i tych, które po czasie dowiedziały się, że zostały nagrane. W dobie rosnącej dostępności technologii i coraz częstszych sporów sądowych, nagrania dźwiękowe stają się popularnym środkiem dowodowym. Czy jednak wolno je nagrywać bez wiedzy i zgody drugiej strony? Odpowiadamy, analizując aktualne przepisy karne i cywilne.
Nielegalne uzyskanie informacji – art. 267 k.k.
Zgodnie z art. 267 § 3 Kodeksu karnego:
Kto w celu uzyskania informacji, do której nie jest uprawniony, zakłada lub posługuje się urządzeniem podsłuchowym, wizualnym albo innym urządzeniem lub oprogramowaniem,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Ochronie podlega tutaj prywatność komunikacji, a także prawo do dysponowania informacjami przeznaczonymi wyłącznie dla określonego grona odbiorców. Co ważne, ściganie tego przestępstwa następuje na wniosek pokrzywdzonego (art. 267 § 5 k.k.).
Nagrywanie rozmów, w których sami uczestniczymy
Nie jest przestępstwem nagrywanie rozmowy, której jesteśmy stroną – niezależnie od tego, czy rozmowa odbywa się osobiście, telefonicznie, czy przez komunikator internetowy. Dlaczego? Ponieważ informacje zawarte w takiej rozmowie są przeznaczone również dla nas, a więc mamy do nich prawo.
Utrwalanie takiej rozmowy – np. za pomocą dyktafonu lub aplikacji na telefonie – nie podlega odpowiedzialności karnej. Co istotne, nie wymaga to zgody drugiej osoby z punktu widzenia przepisów karnych.
Odpowiedzialność cywilnoprawna
Choć rejestracja własnych rozmów nie stanowi czynu zabronionego w sensie karnym, może prowadzić do naruszenia dóbr osobistych drugiej osoby, zwłaszcza gdy nagranie zostanie następnie ujawnione osobom trzecim lub opublikowane.
Jednakże zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą, nagranie rozmowy na potrzeby obrony swoich praw (np. jako dowód w sądzie) może wyłączać bezprawność takiego działania. Każdy przypadek wymaga jednak indywidualnej oceny.
Nagrywanie rozmów osób trzecich
Zupełnie inna sytuacja zachodzi, gdy nagrywamy rozmowę, w której nie uczestniczymy, czyli np. instalujemy podsłuch lub zostawiamy ukryte urządzenie rejestrujące. Tego rodzaju działania stanowią czyn zabroniony z art. 267 k.k.
W takich przypadkach możemy mówić o bezprawnym pozyskaniu informacji nieprzeznaczonej dla nas, co może skutkować odpowiedzialnością karną.
Jakie grożą kary?
Za naruszenie przepisów art. 267 k.k. grożą:
- grzywna,
- kara ograniczenia wolności,
- kara pozbawienia wolności do 2 lat.
Warto podkreślić, że do wszczęcia postępowania karnego niezbędne jest złożenie przez pokrzywdzonego wniosku o ściganie.
Nagranie bez zgody a dowód w sprawie
W praktyce sądowej – zarówno cywilnej, jak i karnej – nagrania rozmów mogą zostać dopuszczone jako dowód, nawet jeśli zostały wykonane bez zgody drugiej strony.
Sądy coraz częściej uznają, że dowód taki może zostać użyty, jeśli jego celem jest ochrona praw i interesów osoby nagrywającej, np. w sytuacjach przemocy domowej, szantażu czy nierzetelnego działania kontrahenta. W każdym przypadku sąd ocenia dowód indywidualnie – zwłaszcza pod kątem legalności jego pozyskania i zgodności z zasadą proporcjonalności.
Rejestrowanie innych danych
Podobne zasady odnoszą się do nagrań wideo, nagrań z monitoringu czy korespondencji e-mailowej. Kluczowe znaczenie ma tutaj to, czy osoba rejestrująca dane miała prawo dostępu do tych informacji oraz w jakim celu je utrwalała.
Podsumowanie
Nagrywanie rozmów bez zgody drugiej osoby nie zawsze jest karalne – wszystko zależy od okoliczności i celu działania:
✅ Nie jest karalne: nagrywanie rozmowy, w której samemu się uczestniczy, dla potrzeb ochrony prawnej.
❌ Jest karalne: podsłuchiwanie cudzych rozmów bez wiedzy uczestników.
⚖️ Może być dopuszczone jako dowód: jeśli nagranie służy ochronie interesów prawnych osoby nagrywającej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Jeśli masz wątpliwości, czy możesz użyć nagrania jako dowodu w sprawie lub obawiasz się odpowiedzialności za jego wykonanie, skonsultuj się z skontaktuj się z moją kancelarią w Szczecinie.
Jarosław Bogdański
radca prawny
